Ειρήνη Ηλιοπούλου

Ηλιοπούλου Ειρήνη
© Νίκος Μαστροπαύλος

Γεννήθηκε το 1951 στην Αθήνα. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1977-1981). Συνέχισε τις σπουδές της στην École nationale supérieure des Beaux-Arts στο Παρίσι, µε καθηγητή τον Leonardo Cremonini μέχρι το 1986. Από το 1987 μέχρι το 1988 έζησε μέσα σε ένα εγκαταλελειμμένο θέατρο στο Παρίσι, το Vieux Colombier, ζωγραφίζοντας έργα με θέμα το εσωτερικό του θεάτρου, τα οποία εξέθεσε στην Αθήνα το 1988, μαζί με απόψεις ενός ερειπωμένου σταθμού του μετρό. Το 1990 εκπροσώπησε την Γκαλερί Berggruen στο Salon de mars στο Παρίσι. Την περίοδο 1990-1993 ζωγράφισε τοπία στη Νότια Γαλλία, αμπελώνες και ορυζώνες στο Bordeaux και στην Arles. Έργα της βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, στο Μέγαρο Μαξίµου, στην Πινακοθήκη Κουβουτσάκη, στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, στη Δημοτική Πινακοθήκη Αγρινίου, στην Τράπεζα της Ελλάδος, στην Εθνική Τράπεζα, στη Συλλογή της Alpha Bank, στη Γενική Τράπεζα (Τράπεζα Πειραιώς), στo Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Φλώρινας, στη Βουλή των Ελλήνων, στο Ίδρυµα Colas στο Παρίσι, καθώς και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, σε άλλες χώρες της Ευρώπης, στον Καναδά και στην Αυστραλία. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

'Εργα

Ατομικές εκθέσεις

2019

Ερωτικά Gallery Genesis Αθήνα

2017

Δάσος της βροχής Art Athina Αθήνα Αίθουσα Τέχνης Καπλανών 5

2015

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

2011

Escapades Γκαλερί Lefor Openo Παρίσι

2009

Μικροί τροπικοί Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

2006

Γκαλερί Lefor Openo Παρίσι

2004

Art Gallery L.S. Elounda Mare, Κρήτη

2004

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

2000

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

1999

Γκαλερί Πολύεδρο Πάτρα

1996

Γκαλερί Flak Παρίσι

1995

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

1993

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Αθήνα

1990

Salon de mars Παρίσι Berggruen Gallery

1990

Αίθουσα Τέχνης Αστρολάβος Πειραιάς

1988

Titanium Gallery (Titanium Yiayiannos Gallery) Αθήνα

1986

Galerie Étienne de Causans Παρίσι

Κείμενο

Ο έρωτας της ζωγραφικής και η ζωγραφική του έρωτα

«Ερωτική πράξη! Μοιάζει άλλωστε η ζωγραφική με την ερωτική πράξη όσον αφορά τη μέγιστη ένταση στην οποία βρίσκεσαι και νιώθεις για τον άλλον ή για το άλλο, δηλαδή το έργο που έχεις απέναντί σου! Η ένταση της επιθυμίας στη ζωγραφική ξεπηδάει απρόσκλητα από τις χαραμάδες των αντιθέσεων, τα σβησίματα, τις ανατροπές, τις διορθώσεις και τις επαναλήψεις». Αυτά έγραφε η Ειρήνη σε ένα σημείωμα που μου ενεχυρίασε στο περιθώριο της πρώτης συνέντευξης που κάναμε με αφορμή την έκθεσή της «Mare Mineralis». Αλλά αυτός ο παραλληλισμός μεταπήδησε με την αξία του από το «περιθώριο» του μονόστηλου στον κεντρικό τίτλο του κομματιού που δημοσιεύτηκε στο «Βήμα» της Κυριακής 8 Μαρτίου 2015: «Η ζωγραφική μοιάζει με την ερωτική πράξη»…

Ο τίτλος λεξικοποιούσε τη διάχυτη αίσθηση που με τύλιγε όλο και πιο έντονα, όσο βρισκόμουν στο εργαστήριο της Ειρήνης, ότι εδώ ολοκληρώνεται ένας  έρωτας με τη ζωγραφική. Αγνοούσα, βεβαίως, ότι δίπλα μου, στα μυστικά και απόρρητα μπλοκ του 2014, υπήρχε και η ζωγραφική του έρωτα. Αργότερα, όταν κέρδισα την εμπιστοσύνη να γίνω ένας από τους ελάχιστους κοινωνούς των ερωτικών σχεδίων της Ειρήνης, έμεινα μετέωρος μεταξύ των δύο πολύ ισχυρών προκλήσεων, προς το φύλο μου και προς την αισθητική μου. Ποιο βάραινε περισσότερο; Η φύση μου ή η ζωγραφική;

Στα ζωγραφισμένα μόνο με μολύβι αρχικά σχέδια, η ερωτική ένταση εκδηλωνόταν με απόλυτη διαύγεια, με τη δύναμη της γραμμής, αφήνοντας ελεύθερη τη φύση να επιβληθεί στη ζωγραφική. Η Ειρήνη δεν πίστεψε ποτέ ότι η ζωγραφική είναι αθώα, ούτε και γι’ αυτά τα σχέδια το πιστεύει. Εκείνο που ήθελε ήταν να βάλει σε αυτά περισσότερη ζωγραφική. Γι αυτό τα υπέβαλλε, όπως συνηθίζει, στην αρχέγονη κάθαρση του κατακλυσμού. Για εκείνη, η ζωγραφική είναι μια περιπέτεια εν εξελίξει. Το καλό που εμφανίζεται από την αρχή στην επιφάνεια του τελάρου, σε δεσμεύει να μπεις στην περιπέτεια του καλύτερου. Η δημιουργός καραδοκεί να αναδυθεί μέσα από τα νερά που κατακλύζουν το έργο το τυχαίο και να γίνει συνειδητό κομμάτι της σύνθεσης. Θυσιάζει μικρές βεβαιότητες για χάρη του καινούργιου που θα έρθει. Κι έρχεται πάντα.

Ο Jean-Paul Sartre μας θύμισε ότι δεν υπάρχει άλλος έρωτας εκτός από αυτόν που οικοδομείται και πραγματώνεται. Δεν υπάρχει αφανής, αλλά φανερός, εκδηλωμένος, έρωτας. Καθώς τα υδροχρώματα ρέουν επάνω στο σχέδιο, «λειώνουν» τα πρόσωπα, ενοποιούν τα κορμιά, σκεπάζουν με ένα πολλά υποσχόμενο χρωματιστό σύννεφο τις ομιλούσες έντονα λεπτομέρειες, μετουσιώνοντας τον ρεαλισμό της γραμμής σε ατμόσφαιρα. Τα χρωματισμένα το 2017 και το 2018 σχέδια κερδίζουν σε οικειότητα και πάθος, παραμένοντας «άσεμνα», που πάει να πει ειλικρινή, και προκλητικά για το σώμα, τον νου και τις αισθήσεις. Ως εκ τούτου, η έκθεσή τους φαντάζει τόλμημα, αλλά, για όσους τη γνωρίζουν καλά, είναι φυσική εκδήλωση του χαρακτήρα της. Γιατί η Ειρήνη, εκτός από το τελάρο ακούει, πριν απ’ όλους, τη ρηξικέλευθη και τολμηρή φύση της και στη ζωγραφική και στη ζωή της, που της λέει ότι δεν έχει νόημα να κάνεις κάτι που ήδη ξέρεις να κάνεις καλά.

 

Νίκος Γ. Μαστροπαύλος

* Από τον κατάλογο της έκθεσης της Ειρήνης Ηλιοπούλου «Ερωτικά», Gallery Genesis, Αθήνα, 2019.